IJTIMOIY HIMOYA TIZIMINING ARIMA MODELLARI ASOSIDA TAHLILI

18.11.2026 Scientific and methodological journal of the Tashkent University of Economics and Pedagogy. Volume 3 Issue 3

Erkin Qayumov

Abstract. Maqolada jahon iqtisodiyoti rivojlanishining bugungi bosqichida mamlakatlar taraqqiyoti darajasini baholashda nafaqat uzoq davr ustuvor ahamiyat kasb etgan iqtisodiy ko‘rsatkichlarning, balki ustun ravishda aholi ijtimoiy himoya qilish darajasi va sifatini namoyon etuvchi ijtimoiy tavsifdagi ko‘rsatkichlarni ARIMA modellaridan foydalangan holda tahlil qilishning o‘rni, mazkur ko‘rsatkichlarning asosiy qismi ijtimoiy himoyasi bilan bog‘liq bo‘lgan ko‘rsatkichlardan tarkib topganligi, rivojlangan mamlakatlarda bugungi kunda iqtisodiy o‘sishning asosiy omili sifatida “inson kapitali”ga urg‘u berilayotganligi inobatga olinsa, aholi ijtimoiy himoyasi va u bilan bog‘liq munosabatlarning ahamiyati yanada yaqqolroq namoyon bo‘lishidagi asosiy muammolar va yo‘nalishlar berilgan.

Keywords: Ijtimoiy himoya, fuqarolarning turmush darajasini, ijtimoiy barqarorlik, ARIMA modellari, statistik tahlil, kambag‘allik darajasi, eng kam iste’mol xarajatlari, "Ijtimoiy himoya yagona reyestri", ijtimoiy himoya tamoyi¬li, tabaqalanish koeffisiyentlari, Kvintil guruhlari.